Wyrok z dnia 12 VI 1934
r., 3K 540/34, Zb.O.1934, z. 12, poz. 311
„Obronę konieczną przed bezpośrednim bezprawnym atakiem można
wykonać zarówno przez odparcie ataku, jak i wzajemne
atakowanie. Atakowanie cofającego się napastnika nie wyklucza
warunków obrony koniecznej, jeśli nie będzie stwierdzone, że
cofanie to było przejawem zaprzestania ataku, a nie chęcią uzyskania
lepszych warunków, czasu i miejsca do dalszego
atakowania.”
Wyrok z dnia 13
XI 1937 r., 2K 1321/36, OSP 137, poz. 644
"Przekroczenie granic obrony koniecznej po napadzie nie może nastąpić
jedynie w formie przemiany obrony w akt pościgu czy zemsty, musi być
dalszym ciągiem rzeczywiście podjętej obrony z jej
przekroczeniem.”
EKSCES
INTENSYWNY
Wyrok z dnia 11
X 1927 r., 326 1926, RPEiS 1928, z. 2, s. 433
„Pytanie, jak daleko sięgać może obrona konieczna,
rozstrzygnąć należy na podstawie okoliczności konkretnego wypadku. Dla
oceny ich miarą zasadniczą jest siła i napięcie bezprawnego zamachu,
nie zaś wartość zagrożonego dobra.”
Wyrok z dnia 7
X 1930 r., II 4K 438/30, Zb.O. 1931, z.5, poz. 154
„Proporcja pomiędzy dobrem zagrożonym przez napastnika a
naruszonym przez napadniętego nie jest przy obronie koniecznej
niezbędna.”
Wyrok z dnia 18
XI 1937 r., 3K 1362/37, Zb.O. 1938, z. Poz. 100
„Przekroczenie granic obrony koniecznej nie zachodzi wcale
przy dysproporcji pomiędzy dobrem chronionym a dobrem napastnika
naruszonym przez broniącego się. Potrzebne jest ustosunkowanie działań
obronnych nie do dobra zagrożonego, lecz do działań napastniczych, do
ilości napastników, do napięcia tej sytuacji.”
Wyrok z dnia 12
X 1960 r., IV 582/60, PiP 1961, z. 4-5, s. 836-838
„przy obronie koniecznej nie ma zastosowania ani zasada
subsydiarności, ani też zasada proporcjonalności dóbr. Osoba
działająca w obronie koniecznej nie musi wyczerpywać innych
środków w celu odparcia zamachu na dobro własne lub innej
osoby, czyli może odeprzeć zamach wszelkimi rozporządzalnymi środkami,
chociażby z naruszeniem proporcji między dobrem zagrożonym a
poświęconym, jednakże nie może przekroczyć przy tym granic
konieczności. W przypadku niezachowania warunków
konieczności zachodzi przekroczenie granic obrony koniecznej.”
Wyrok z dnia 19
IV 1982 r., II KR 67/82, Gazeta Prawnicza 1983, z.4, s.8
„Prawo karne dopuszcza obronę konieczną również w
sytuacjach, w których istnieje możliwość uniknięcia zamachu.
Osoba napadnięta nie ma obowiązku ani ratowania sie ucieczką, ani też
ukrywania sie przed napastnikiem, lecz ma prawo odpierać zamach
wszelkimi dostępnymi środkami, które są konieczne do
zmuszenia napastnika do odstąpienia od kontynuowania zamachu.”
Wyrok z dnia 5
VII 1963 r., II K 150/63, OSNPG 1963, nr 11, poz. 148
„napadnięty ma prawo do czynnego i samodzielnego, z
naruszeniem przy tym dobra napastnika (zdrowia, a nawet życia),
odparcia zamachu.”
Wyrok z dnia 4
IV 1978 r., III KR 400/78, OSNPG 1979, nr 2, poz. 1
„Konieczność użycia narzędzi i sposób obrony
należy oceniać przy uwzględnieniu warunków, w jakich
zastosowano obronę, a więc realności zamachu, a nie z pozycji
skutków, jakie obrona ta spowodowała dla
napastnika.”
Wyrok z dnia 9
III 1976 r., III KR 21/76, OSNKW 1976, nr 7-8, poz. 89
„Nie można nikomu odmówić prawa do tego, by
trzymał napastnika na odległość za pomocą takiego przedmiotu, jaki sie
nadarzy, choćby napastnik atakował gołymi rękami. Napadnięty bowiem nie
ma obowiązku wdawać sie w bijatykę z napastnikiem i narażać sie na
ciosy po to, by podjętej przez siebie obronie przed bezpośrednim
bezprawnym zamachem nadać formę wyrównanego
pojedynku.”
Obrona Konieczna 
